Wędkowanie na górkach podwodnych
Górki podwodne, znane również jako wzniesienia podwodne, stanowią doskonałe tereny do połowu drapieżnych ryb w jeziorach. Mogą przybierać różne formy – niektóre mają wierzchołki zaledwie przykryte cienką warstwą wody, inne zaś są głębinowe i trudniejsze do zlokalizowania. Ich występowanie może być bardzo zróżnicowane, zależnie od konkretnego jeziora. Niektóre jeziora obfitują w nie, podczas gdy w innych mogą ich praktycznie nie być. Niemniej jednak nawet podczas deszczu czy burzy potrafią przyciągnąć do siebie wędkarzy poszukujących okazałych okazów ryb.
Wzniesienia podwodne, o których mowa, najczęściej spotyka się w jeziorach moreny dennej, które są szeroko rozciągnięte i mają maksymalną głębokość około 20-25 metrów, oraz w jeziorach rynnowych o wydłużonym kształcie, gdzie głębokość może dochodzić nawet do 70-80 metrów. Natomiast w jeziorach moreny czołowej, oczkach czy kociołkach, oraz innych typach jezior, górki podwodne są znacznie rzadsze lub wręcz ich nie ma.
Charakterystyka górek w jeziorach
Podwodne wzniesienia dna jeziora przybierają różnorodne kształty i zajmują zróżnicowane obszary. Najczęściej spotykane są górki o formie okrągłej lub stożkowej, które wznoszą się ku powierzchni wody. Jednakże interesującym łowiskiem są również górki w postaci podłużnych garbów, które biegną równolegle do siebie, oddzielone pasem głębokiej wody. Innym typem są płytko położone pod powierzchnią wody blaty i płaskowyże, zajmujące większy obszar, o stokach opadających ku głębi, porośnięte roślinnością taką jak moczarka kanadyjska, wywłócznik, rogatka lub rdestnica. Takie formacje najczęściej występują w jeziorach moreny dennej.
Podwodne górki można dodatkowo podzielić na te, które znajdują się płytko pod powierzchnią wody, gdzie ich szczyty wznoszą się od 0,5 do 2 metrów od lustra wody, oraz na głębinowe wzniesienia dna, trudne do zlokalizowania, które są pokryte warstwą wody nawet do kilkunastu metrów. Dno podwodnych górek zazwyczaj jest piaszczyste, czasami pokryte cienką warstwą mułu, piaszczysto-kamieniste lub kamieniste, tworzące tzw. kamienne górki.
Górki płytko położone o dnie piaszczystym zazwyczaj porastają rośliny podwodne, a czasami także twarda roślinność nadwodna, takie jak trzciny lub oczerety. Najbardziej zarośnięte są stoki o lepszym nasłonecznieniu, głównie południowe i południowo-zachodnie, gdzie roślinność rozciąga się od szczytu górki do określonej granicy głębokości, zwykle od 4 do 8 metrów. Typowymi roślinami na takich terenach są rdestnice, wywłóczniki i rogatki. Górki głębinowe, które znajdują się pod warstwą wody o głębokości co najmniej 7 metrów, zwykle są jałowe, bez roślinności podwodnej, ponieważ promienie światła nie docierają w te miejsca, uniemożliwiając procesy fotosyntezy.
Jakie ryby i kiedy łowić na jeziorowych górkach?
Wędkarze, którzy podejmują trud znalezienia podwodnych wzniesień, zazwyczaj są zainteresowani połowem ryb drapieżnych. To od tych ryb zaczynam prezentację popularnych gatunków i najczęściej zajmowanych przez nie stanowisk. Szczupaki z reguły wybierają swoje miejsca na południowych i południowo-zachodnich stokach, gdzie roślinność podwodna jest gęstsza. Tam właśnie czatują, czekając na nieostrożną drobnicę, schowaną wśród łodyg rdestnicy lub moczarki kanadyjskiej. W okresie od maja do pierwszej połowy czerwca najlepszymi łowiskami szczupaków są moim zdaniem te podwodne górki, z których wyrasta świeża roślinność twarda, takie jak trzcina i oczeret, wchodząc w kontakty z powierzchnią wody. Na końcach tej roślinności i pomiędzy nią można szybko złowić kilka szczupaków, chociaż nie będą to z reguły duże okazy. Pod koniec czerwca szczupaki przemieszczają się głębiej od szczytu górki i zazwyczaj zajmują typowe stanowiska na krańcach zanurzonej roślinności, przede wszystkim na południowych i południowo-zachodnich stokach.
W lipcu i sierpniu, mimo dużej ilości drapieżników w jeziorach, nie jest to zazwyczaj okres obfitych brań. Może to wynikać z możliwej zmiany zachowań żywieniowych szczupaków, która przypada na lipiec. Jednakże, począwszy od trzeciej dekady sierpnia, rozpoczyna się intensywny okres żerowania szczupaków, który stopniowo narasta wraz z ochłodzeniem wody i, według moich obserwacji, osiąga szczyt w październiku. W tym czasie szczupaki często przebywają na stokach porośniętych rogatkiem i wywłócznikiem, zazwyczaj na głębokości od 2 do 8 metrów.
Wraz z nadejściem września roślinność zaczyna więdnąć i obumierać, co powoduje przemieszczanie się drapieżników na stoki porośnięte rdestnicą, która utrzymuje się do końca października. Zróżnicowanie głębokości, na których przebywają szczupaki w różnych jeziorach, zależy od natlenienia wody w głębszych warstwach, jej przejrzystości oraz zasięgu roślinności podwodnej. W jeziorach o korzystnych warunkach tlenowych większe osobniki szczupaków zazwyczaj znajdują się na głębokości około 7-8 metrów.
W drugiej połowie października i listopada podwodne górki tracą na znaczeniu z powodu więdnięcia i rozkładu roślinności, co powoduje duże straty tlenowe. W tym czasie ryby, będące pokarmem dla szczupaków, przemieszczają się w kierunku przybrzeżnych stoków i pasa oczeretów, szukając żerowisk i schronienia przed drapieżnikami, co przyciąga szczupaki.
Z kolei górki utworzone przez rafy kamienne, zamieszkałe przez liczne bezkręgowce i ryby, stanowią doskonałe łowiska szczupaków i okoni aż do późnej jesieni. W maju okonie są często wybredne, zazwyczaj atakują mniejsze ofiary, rzadziej łapiąc większe okazy. Od połowy czerwca sytuacja się poprawia, a okonie przestają być tak wybredne. W odróżnieniu od szczupaków okonie zazwyczaj wybierają stoki piaszczyste lub piaszczysto-kamieniste, rzadko porośnięte roślinnością. Ważne jest, aby dno stoku zawierało duże kamienie i muszelki małży. Te warunki można znaleźć na północnych, północno-zachodnich i północno-wschodnich stokach podwodnych wzniesień.
W lipcu i sierpniu szczególnie atrakcyjne są górki w postaci równoległych garbów i grzbietów, oddzielonych pasem głębokiej wody o dnie piaszczysto-kamienistym, wyłożonym muszelkami małży. Odszukanie takiego miejsca i odpowiednie ustawienie łodzi często gwarantuje kilkanaście brań, w tym dużych okoni, nie tylko latem, ale także we wrześniu, który jest miesiącem szczególnie obfitych brań okoniowych.
Podobnie jak okonie, sandacze preferują twarde dno i unikają światła, ukrywając się na głębszych partiach stoków podwodnych górek. Te gatunki ryb również często wybierają górki, gdzie w pobliżu ich szczytów krążą ławice stynek i uklei, które zamieszkują pelagial jeziora. Z kolei płytkie stoki wzniesień, porośnięte moczarką kanadyjską, są miejscem życia dla węgorzy, które znajdują tu bogactwo pokarmu, nie tylko w postaci ryb. Oprócz drapieżników górkami jeziornymi zamieszkują również ryby spokojnego żeru, takie jak stynek, ukleja, płocie, karpie i leszcze.
Większe płocie zazwyczaj wybierają łagodnie opadające stoki z dnem piaszczysto-mulistym, porośniętym niezbyt gęstą roślinnością podwodną. Natomiast leszcze preferują głębsze partie stoków z miękkim dnem, poza strefą światła, gdzie aktywnie poszukują pokarmu w dnie. Oba te gatunki ryb można skutecznie łowić od drugiej połowy czerwca do końca września, po czym przemieszczają się do innych części jeziora.
W przypadku głębokich górek podwodnych w jeziorach rynnowych sytuacja jest zupełnie inna. Te górki zazwyczaj mają mniejszą powierzchnię, ale bardzo strome stoki opadające w głąb misy jeziornej do kilkudziesięciu metrów. Wokół piaszczysto-kamienistych lub kamienistych stoków krążą ławice stynek, sielawy i siei, które stanowią doskonały pokarm dla drapieżników, takich jak szczupaki i okonie. W rozległych jeziorach, gdzie występują sielawy, te drapieżniki przyrastają bardzo szybko, co powoduje, że okonie toniowe czasami osiągają nawet 2 kilogramy, a szczupaki nawet kilkanaście.
Głębinowe górki podwodne są atrakcyjne przez cały sezon, ale szczególnie jesienią, w okresie tarła sielaw i siei, kiedy to ławice tych ryb gromadzą się w pobliżu górek, przyciągając największe okazy szczupaków i okoni.
